Paardenfokkerij: waarom het loont om de dekking van de merrie in een app bij te houden
De dracht van een merrie duurt ongeveer elf maanden, en in die tijd gebeurt er meer dan in één notitie op je telefoon past. De drachtcontrole met een echo, verdere controles in de eerste weken, vaccinaties in de tweede helft, het klaarmaken van de veulenbox en ten slotte de datum zelf. Wie voor het eerst fokt, telt de dagen meestal op papier; wie meerdere drachtige merries heeft, heeft een tabel nodig.
In iPalomino is één gegeven genoeg: de dekdatum van de merrie. Daaruit berekent de app de verwachte veulendatum en alle controlepunten ertussen. De mijlpalen worden in de stalkalender gezet en melden zich vooraf, zodat je de dierenarts op tijd voor de echo kunt bestellen.
De fokregistratie is gekoppeld aan het profiel van de merrie in de dierenregistratie — in haar profiel staat de tegel Fokkerij / voortplanting, waarmee je bij de lopende dracht en bij de geschiedenis van eerdere dekkingen komt.
Calculator voor de veulendatum en de mijlpalen van de dracht
Probeer uit wat de app berekent. Kies de diersoort, voer de dekdatum in en je ziet de verwachte datum, het aantal resterende dagen en de mijlpalen die in je kalender zouden verschijnen:
De berekening gaat uit van de gemiddelde draagtijd en van het indicatieve controleschema dat de app gebruikt. De werkelijke datum kan enkele weken afwijken, en het schema van controles en vaccinaties bepaalt altijd je dierenarts.
Wat de app plant nadat je de dekdatum hebt ingevoerd
Na het opslaan van de fokregistratie maakt de app een reeks afspraken in de kalender aan. Bij een merrie zijn dat deze mijlpalen:
- Dag 14 — echo ter bevestiging van de dracht.
- Dag 28 — echo met controle van de hartslag van de vrucht.
- Dag 45 — controle-echo.
- Dag 150, 210 en 270 — herinnering aan de vaccinatie tegen EHV (rhinopneumonie), die drachtige merries doorgaans wordt aangeraden.
- 3 weken voor de datum — de veulenbox klaarmaken.
- Verwachte veulendatum — ongeveer 340 dagen na de dekking.
Elke mijlpaal is een gewone kalenderafspraak: ze heeft een herinnering vooraf, het team ziet haar en na uitvoering bevestig je haar. Verandert de dekdatum, dan worden de afspraken herberekend. Uitgevoerde controles en vaccinaties leg je vast in het gezondheidsdossier van het paard, zodat de historie compleet blijft.
Zo maak je stap voor stap een fokregistratie aan
- Open het profiel van de merrieIn het profiel van een vrouwelijk dier vind je de tegel Fokkerij / voortplanting.
- Voer de dekdatum inDe dag vanaf wanneer de dracht wordt geteld. Het is het enige verplichte gegeven.
- Vul hengst en notities aanDe naam van de hengst wordt later overgenomen in de afstamming van het veulen. In de notitie horen de manier van dekken of adviezen van de dierenarts.
- Volg het aftellen en de mijlpalenIn het detail zie je de verwachte datum, de resterende dagen en de lijst met controles. Dezelfde afspraken staan in de kalender.
- Maak na de geboorte het veulen aanJe markeert de registratie als geboren en de app maakt een veulenprofiel aan met moeder en vader.
Voor wie de module fokkerij en voortplanting handig is
Paardeneigenaren
Een eerste veulen is een grote gebeurtenis en tegelijk veel onbekends. De app begeleidt je door de hele dracht van de merrie: je weet altijd wat er hierna komt, wanneer je de dierenarts moet bellen en hoeveel dagen er resten.
Boerderijen en fokkers
Fokkers met meerdere fokdieren hebben alle drachten in één overzicht. De module werkt ook voor koeien, geiten of schapen — de draagtijd wordt ingesteld naar diersoort.
Ranches en stallen met een team
Op een ranch met drachtige merries van klanten ziet het hele team de data. De stalhulp weet wanneer de veulenbox klaar moet zijn, en de eigenaar van de merrie volgt het aftellen op zijn eigen telefoon.
Professionals: hoefsmid, dierenarts, trainer
Een dierenarts of KI-technicus die met de stal is verbonden, ziet de geplande controles in de kalender en legt na het onderzoek de uitslag vast in het gezondheidsdossier. Niemand hoeft na te zoeken op welke drachtdag de merrie zit.
De meest gemaakte fouten bij het registreren van dekking en dracht
In de paardenfokkerij beslissen data. Eén niet genoteerde dag kan elf maanden later veel zenuwen kosten:
- De dekdatum pas later genoteerd. „Het was rond Pasen” is geen gegeven. Noteer hem op de dag zelf — al het andere wordt eruit berekend.
- De veulendatum uit het hoofd berekend. Het gemiddelde ligt rond 340 dagen, maar bij een handmatige berekening zit je er zo een week naast. De app bepaalt hem zelf en laat zien hoeveel dagen er resten.
- Drachtcontroles zonder plan. Staat de controle niet in de kalender, dan komt ze „als er tijd is”. De mijlpalen van de dracht staan op de tijdlijn.
- De gegevens van de hengst ontbreken. Bij de registratie van het veulen ga je ernaar zoeken. In de fokregistratie staan ze er vanaf het begin.
- Voorbereiden op het laatste moment. Een afveulenbox en een dierenarts aan de lijn regel je niet ’s nachts wanneer de merrie begint te veulenen. De taken plan je weken vooruit.
De veulendatum is altijd een indicatie — merries houden zich niet aan de kalender. Des te belangrijker is het om de exacte dekdatum te hebben en overzicht over wat er wanneer moet volgen.
Na het veulenen: een veulenprofiel met afstamming
Is het veulen geboren, dan sluit je de fokregistratie af en biedt de app aan een nieuw dier aan te maken. In het veulenprofiel worden automatisch de moeder uit de fokregistratie en de vader volgens de naam van de hengst ingevuld, zodat de afstamming zonder overtypen ontstaat. De geboortedatum is de dag van het veulenen en daarvandaan wordt de leeftijd geteld.
Vanaf dat moment heeft het veulen een eigen geschiedenis: de eerste vaccinaties en ontwormingen in het gezondheidsdossier, eigen afspraken, later een eigen QR-code voor de box. En als het tijd is om het paspoort te regelen, helpt de module paardenpaspoort, overschrijving en registratie.
Niet alleen paarden: koeien, geiten en schapen
Al gaat dit artikel vooral over paardenfokkerij, dezelfde module gebruik je voor andere soorten. De app kent de indicatieve draagtijd van de verschillende dieren — ongeveer 340 dagen voor de merrie, 365 voor de ezelin, 283 voor de koe, 150 voor de geit en 147 voor de ooi — en berekent op basis daarvan de verwachte geboortedatum.
De merrie Bella is half maart gedekt. De eigenaresse voert de datum en de naam van de hengst in en sluit de app. Twee weken later krijgt ze de herinnering voor de echo, in de zomer voor de vaccinaties, begin februari de melding dat de veulenbox klaargemaakt moet worden.
In het detail van de registratie ziet ze al die tijd het aftellen. Wordt er in februari een merrieveulen geboren, dan ontstaat met één tik haar profiel, met Bella als moeder en de vader ingevuld in de afstamming. Over de negen controledata heeft ze geen enkele keer hoeven nadenken.
Veelgestelde vragen
Hoe berekent de app de veulendatum?
Ze telt bij de dekdatum de gemiddelde draagtijd van de merrie op, ongeveer 340 dagen. Het is een indicatieve datum — het veulenen kan enkele weken eerder of later komen.
Welke afspraken worden in de kalender aangemaakt?
Echo’s op dag 14, 28 en 45, herinneringen aan de EHV-vaccinatie op dag 150, 210 en 270, het klaarmaken van de box drie weken voor de datum en de verwachte veulendatum.
Kun je de module ook voor koeien of geiten gebruiken?
Ja. De draagtijd wordt ingesteld naar diersoort, en de app berekent de verwachte geboortedatum en de controle-echo’s.
Wat gebeurt er na de geboorte van het veulen?
Je markeert de fokregistratie als geboren en de app maakt een veulenprofiel aan. Moeder en vader worden automatisch in de afstamming overgenomen.
Vervangt de app de dierenarts?
Nee. De app herinnert en legt vast. Over het schema van controles en vaccinaties, en over alles wat de gezondheid van merrie en veulen aangaat, beslist je dierenarts.
Verwante functies van de iPalomino-app
Bij de paardenfokkerij gebruik je ook deze modules:
Je hele ranch in één broekzak.
iPalomino staat nu in de App Store. Download de app en probeer hem uit op je eigen stal. Een Android-versie is in ontwikkeling.